ИААК 119 гомдолыг шалгаж 13-г гэмт хэрэгт шилжүүллээ

Гол баримт

Авлигатай тэмцэх газар (ИААК) 2026 оны 11 дүгээр сарын 2-6-ны хооронд хяналт шалгалт, дүн шинжилгээний ажил хийсэн. Үүнд:

• 569 иргэн: Нийтийн албанд томилогдохын өмнө хувийн ашиг сонирхлын урьдчилсан мэдүүлгээ өгсөн. 373-ыг шийдвэрлэж, 196-ыг хянаж байна.
• 119 гомдол: Иргэн, байгууллагаас авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөр ирүүлсэн. 30-ыг шийдвэрлэж, 13-ыг гэмт хэргийн шинжтэй гэж тогтоон Мөрдөн шалгах хэлтэст шилжүүлсэн.
• 28 албан тушаалтан: Төлөвлөгөөт хяналтаар хөрөнгө, орлогын мэдүүлгээ хянаж, зөрчлүүд илрүүлсэн.

Шилжүүлсэн 13 гомдолд Хөвсгөл аймгийн нэр бүхий сумын Засаг дарга А, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, Эрүүл мэндийн яамны тендер шалгаруулах Үнэлгээний хороо дурдагдсан. Эдгээр үйлдэл Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлд заасан гэмт хэргийн шинжтэй байж болзошгүй гэж тогтоогдсон.

Тоон задлан шинжилгээ

• Нэр дэвшигчдийн хяналт: 569 нийт нэр дэвшигчийн 65.5% (373) хяналтаар дамжсан. Үлдсэн 34.5% (196) хянагдаж байна.
• Гомдол шийдвэрлэх хэмжээ: 119 хүлээн авсан гомдлын 25.2% (30) хугацаанд шийдвэрлэгдсэн.
• Гэмт хэргийн шинжтэй гомдол: Шийдвэрлэгдсэн 30 гомдлын 43.3% (13) нь гэмт хэргийн шинжтэй гэж тогтоогдсон. Энэ нь шалгагдсан гомдлын 10.9% (13/119) нь эрүүгийн хариуцлагаас хамааралтай болохыг илтгэнэ.
• Төлөвлөгөөт хяналт: 28 албан тушаалтны мэдүүлгээс зөрчлүүд илрүүлж, хариуцлага тооцуулах албан бичиг илгээсэн.

Пи-ар ба бодит байдал

ИААК-ын зарлиал нь тодорхой тоо баримтад суурилсан бөгөөд илэрхий пи-ар, гоёцлолгүй байна. Гэхдээ "гэмт хэргийн шинжтэй байж болзошгүй" гэсэн илэрхийлэл нь эцсийн шийдвэр биш, харин шалгах шатны дүгнэлт юм. "Нэр бүхий сумын Засаг дарга А" гэж нэр дурдаагүй нь хуулийн шаардлага бөгөөд иргэдэд тодорхой байдалд хүргэхэд хязгаарлалттай.

Анхаарах эрсдэл

• Системчин зөрчил: 28 албан тушаалтны мэдүүлгээс зөрүүтэй мэдүүлэлт, их хэмжээний өөрчлөлтийг мэдүүлээгүй, удирдлагын зөвшөөрөлгүй давхар ажил гүйцэтгэсэн зэрэг зөрчлүүд илрүүлсэн нь албан тушаалтнуудын хөрөнгө, орлогын ил тод байдалд системийн асуудал байгааг харуулж байна.
• Тендерийн гэмт хэрэг: Эрүүл мэндийн яам болон Эрдэнэт үйлдвэрийн тендерийн үйл ажиллагаанд гэмт хэргийн шинжтэй зөрчил тогтоогдсон нь төрийн захиалга, тендерийн хяналтанд эрсдэлтэй байдал үүсгэж байна.
• Ашиг сонирхлын зөрчил: 569 нэр дэвшигчийн хувьд зарим албан тушаалд томилогдохдоо илт ашиг сонирхлын зөрчил үүсэх нөхцөл байдал тогтоогдсон нь албан тушаалд томилох шалгуурт асуудал гарч байна.

Иргэд асуух ёстой асуултууд

• Хөвсгөл аймгийн нэр бүхий сумын Засаг дарга А-гийн хувьд ямар зөрчил тогтоогдсон бэ? Нэр нь яагаад дурдагдаагүй вэ?
• Эрүүл мэндийн яам болон Эрдэнэт үйлдвэрийн тендерийн Үнэлгээний хорооны үйл ажиллагаанд ямар гэмт хэргийн шинжтэй зөрчил тогтоогдсон бэ?
• 28 албан тушаалтны хөрөнгө, орлогын мэдүүлгээс илрүүлсэн зөрчлүүдэд хариуцлага тооцсон эсэхийн талаарх мэдээлэл хэзээ нийтлэгдэх вэ?
• 569 нэр дэвшигчийн хувьд илт ашиг сонирхлын зөрчил үүсэх нөхцөл байдал тогтоогдсон байгууллага, албан тушаалд хэрхэн шийдвэр гаргасан бэ?
• 119 гомдлын 89-ыг (119-30) яагаад хугацаанд шийдвэрлээгүй бэ? Шалгах хугацаа хэр удаан байна вэ?